Programatik Reklam Nedir? Nasıl Çalışır, Türleri ve Örnekleri

Bir haber sitesinde gördüğünüz banner, siz sayfayı açarken düzenlenen bir açık artırmayla satılmış olabilir. Sayfa yüklenirken reklam alanı milisaniyeler içinde ihaleye çıkar ve kazanan reklamverenin reklamı ekrana gelir.

Kısa cevap: Programatik reklam, dijital reklam alanlarının yazılımlar aracılığıyla, veriye dayalı ve otomatik olarak alınıp satılmasıdır. Bu yönteme programatik reklamcılık ya da programatik satın alma da denir. Reklamveren bir sitenin alanını değil, tanımladığı kitleye ulaşan tek tek gösterimleri satın alır.

Bu yazıda şunları bulacaksınız:

•       Programatik reklamın nasıl çalıştığı ve ne olmadığı
•       Doğrudan satın alma ile birlikte nasıl kullanıldığı
•       Programatik reklam türleri ve formatları
•       Avantajları ve örnek kullanım senaryoları
•       Programatik reklamın adım adım nasıl yapıldığı

Programatik Reklam Nasıl Çalışır?

Bir gösterimin satışı, kullanıcı sayfayı açtığı anda başlar:

•       Yayıncının reklam alanı, tedarik tarafı platformu (SSP) üzerinden satışa sunulur.
•       Alan, reklam borsasında (ad exchange) alıcılara açılır.
•       Reklamverenlerin kullandığı talep tarafı platformları (DSP), kullanıcının ve sayfanın verisine bakarak teklif verir.
•       En yüksek teklifi veren kazanır ve reklamı gösterilir.

Teklifi; kullanıcının hedef kitleye uyması, sayfanın içeriği, cihaz, konum ve o kişiye daha önce kaç kez reklam gösterildiği belirler. Bu anlık ihaleye gerçek zamanlı teklif (RTB) denir.

Yöntem Türkiye’de ana satın alma biçimidir. IAB Türkiye ve Deloitte’un 2024 raporu, programatik yöntemlerle yapılan dijital reklam yatırımını 111 milyar 415 milyon TL olarak tahmin ediyor. Bu tutar, toplam dijital medya yatırımlarının yüzde 70,5’ine denk gelir.

Programatik Reklam Ne Değildir?

•       Yalnızca RTB değildir: Yayıncıyla önceden yapılan anlaşmaların otomatik yürütülmesi de programatik sayılır.
•       İnsansız değildir: Teklifleri yazılım verir; hedefi, kitleyi ve güvenlik kurallarını insanlar belirler.
•       Yalnızca büyük markalara özel değildir: Doğru kitle tanımıyla orta ölçekli kampanyalar da programatikten yararlanabilir.

Doğrudan Satın Alma ile Programatik Satın Alma

Doğrudan satın almada reklam alanı yayıncıyla birebir anlaşılarak alınır. Marka belirli bir sitede, sayfada ya da dönemde yer alır; sponsorluk ve içerik iş birlikleri de bu yolla yapılır. Programatikte ise hedef kitle önce tanımlanır ve reklam bu kitleye farklı sitelerde gösterilir.

İki yöntem birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. Birçok kampanyada birlikte kullanılır ve hangisinin öne çıkacağını kampanyanın hedefi belirler.

Programatik Reklam Türleri

Programatik reklam türleri, reklam alanının hangi yolla satın alındığına göre ayrılır. Tanımlar Google Ad Manager Yardım sayfasındaki işlem türlerine dayanır:

Programatik Reklam Formatları

•       Display: sitelerdeki görsel banner alanları
•       Video: içerik öncesinde ya da içinde oynayan video reklamlar
•       Native: içerik akışına uyum sağlayan doğal reklamlar
•       Dijital açık hava (DOOH): ekranlı billboard ve panolar. Açık havanın dijitalle birlikte nasıl çalıştığını Açık Hava Reklamı Hâlâ İşe Yarıyor mu? yazımızda anlattık.
•       Bağlantılı TV (CTV): internete bağlı televizyonlardaki reklam alanları

Programatik Reklamın Avantajları

•       Kitle hedefleme: Birinci taraf veri, kullanıcı davranışları ve sayfa içeriğine dayalı bağlamsal hedefleme bir arada kullanılabilir.
•       Frekans kontrolü: Aynı kişiye kaç kez reklam gösterileceği sınırlanabilir.
•       Anlık optimizasyon: Teklif, yerleşim ve kitle ayarları kampanya yayındayken güncellenebilir.
•       Ölçülebilirlik: Gösterim, görünürlük, tıklama ve dönüşüm verisi yerleşim bazında raporlanabilir.

Frekansın kontrol edilmemesinin bütçeye etkisini Reklam Bütçeniz Neden Sessizce Eriyor? yazımızda ele aldık.

Programatik Reklam Örnekleri

Aşağıdaki örnekler, programatiğin farklı hedeflerde nasıl kullanılabileceğini gösteren senaryolardır:

•       E-ticaret: Sepette ürün bırakan ziyaretçiye, gezdiği haber ve içerik sitelerinde aynı ürünü hatırlatan yeniden pazarlama reklamı gösterilir.
•       Ürün lansmanı: Yeni bir ürünün bilinirliği için seçili yayıncılarda özel pazar yeri (PMP) üzerinden video ve native reklamlar yayınlanır.
•       Yerel kampanya: Bir mağaza açılışı için yalnızca ilgili ilçedeki dijital açık hava ekranlarında ve mobil cihazlarda gösterim alınır.
•       B2B: Sektör haberlerini okuyan kişilere, sayfanın konusuna göre bağlamsal hedeflemeyle ulaşılır.

Programatik Reklam Nasıl Yapılır?

Programatik bir kampanya genellikle beş adımda hazırlanır:

•       Hedef ve KPI: Kampanyanın bilinirlik, trafik ya da dönüşüm hedefi ve başarının ölçüleceği metrik belirlenir.
•       Kitle tanımı: Birinci taraf veri, ilgi alanı ve bağlam sinyalleriyle hedef kitle oluşturulur.
•       Envanter ve tür: Yayıncılar, formatlar ve satın alma türü seçilir.
•       Güvenlik kuralları: Site listeleri, frekans sınırı ve görünürlük hedefi yayından önce tanımlanır.
•       Yayın ve optimizasyon: Teklifler ve yerleşimler veriye göre ayarlanır, sonuçlar düzenli raporlanır.

StormX Media ile Programatik Reklam

Programatik Reklam ve Medya Satın Alma hizmetimizde işe hedef kitle ve envanter stratejisiyle başlıyoruz. DV360 başta olmak üzere DSP platformlarını kullanıyor, beyaz ve kara listeleri kampanya kurulmadan önce tanımlıyoruz. Programatik, arama ve sosyal medya sonuçlarını aynı raporda paylaşıyoruz.

Programatiğin markanıza uygun olup olmadığını 20 dakikalık ücretsiz strateji görüşmesinde birlikte değerlendirebiliriz. Bize İletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.